คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 7275/2560
ที่ดินมีเอกสารสิทธิโดยชอบไม่ตกเป็นของ ส.ป.ก. เพียงเพราะอยู่ในเขตปฏิรูป
หลักที่ได้
การประกาศเขตปฏิรูปที่ดินไม่ทำให้ที่ดินซึ่งเจ้าของมีสิทธิโดยชอบตกเป็นกรรมสิทธิ์ของสำนักงานปฏิรูปที่ดินทันที รัฐจะนำไปจัดสรรได้ต้องจัดซื้อหรือเวนคืนตามวิธีที่กฎหมายกำหนด หากไม่ดำเนินการและเอกสารสิทธิออกชอบ กรรมสิทธิ์ยังอยู่กับเจ้าของ
ข้อเท็จจริงย่อ
ที่ดินพิพาทอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดินอำเภอบ้านแพง แต่มีหนังสือรับรองการทำประโยชน์ซึ่งออกโดยชอบ ไม่ปรากฏว่าสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมจัดซื้อหรือเวนคืนที่ดินจากเจ้าของ และสำนักงานนำที่ดินดังกล่าวไปจัดสรรเป็นที่ดินปฏิรูป
เหตุผลของศาล
- ในเขตปฏิรูปอาจยังมีที่ดินของเจ้าของที่มีสิทธิตามกฎหมายที่ดินอยู่ก่อน การอยู่ในเขตเพียงอย่างเดียวไม่โอนกรรมสิทธิ์ให้รัฐ
- รัฐจะนำที่ดินของเจ้าของไปจัดให้เกษตรกรได้โดยวิธีจัดซื้อหรือเวนคืนตามเงื่อนไขกฎหมาย
- เมื่อเอกสารสิทธิออกชอบและไม่มีการจัดซื้อหรือเวนคืน ที่ดินยังเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์ สำนักงานไม่มีสิทธินำไปจัดสรร
มาตราที่เกี่ยวข้อง
ย่อคำพิพากษาทางการ
แม้ที่ดินพิพาทจะอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดินตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตปฏิรูปที่ดินในท้องที่อำเภอบ้านแพง แต่หากในเขตปฏิรูปที่ดินมีที่ดินของเจ้าของที่ดินผู้มีสิทธิตามประมวลกฎหมายที่ดินอยู่ก่อนแล้ว รัฐจะนำที่ดินนั้นมาจัดให้แก่เกษตรกรผู้ไม่มีที่ดินของตนเองหรือเกษตรกรที่มีที่ดินเล็กน้อยไม่เพียงพอแก่การครองชีพ และสถาบันเกษตรกรก็ได้ แต่โดยวิธีที่รัฐจัดซื้อหรือเวนคืนจากเจ้าของที่ดินซึ่งมิได้ทำประโยชน์ในที่ดินนั้นด้วยตนเอง หรือมีที่ดินเกินสิทธิ ตาม พ.ร.บ.การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.2518 มาตรา 4, 28, 29, 32, 34, และ 35 ดังนั้นลำพังแต่เพียงที่ดินพิพาทอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดินหาทำให้ตกเป็นกรรมสิทธิ์ของสำนักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมไม่ เมื่อข้อเท็จจริงฟังว่าการออกหนังสือรับรองการทำประโยชน์ (น.ส. 3 ก.) สำหรับที่ดินพิพาทเป็นการออกโดยชอบด้วยกฎหมาย สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อการเกษตรกรรมไม่สามารถนำที่ดินที่มีเอกสารสิทธิมาจัดสรรเป็นที่ดินของสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมได้ และไม่ปรากฏว่าได้มีการจัดซื้อหรือเวนคืนที่ดินพิพาทตามวิธีการที่กฎหมายกำหนด ที่ดินพิพาทจึงยังเป็นกรรมสิทธิ์ของโจทก์
ที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา
หลักที่ได้ ข้อเท็จจริงย่อ และเหตุผลของศาล BEAR LAW เรียบเรียงจากย่อทางการ · ตรวจทบทวน 1 ก.ย. 2569
อ่านต่อในเว็บ BEAR LAWบันทึกฎีกา เปิดตัวบทที่อ้างถึง และถาม AI เรื่องฎีกานี้ได้
เปิดฎีกานี้ในเว็บ