คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8437/2561
เจ้าหนี้จำนองไม่ต้องขอรับชำระหนี้ในล้มละลาย และยังฟ้องบังคับจำนองได้
หลักที่ได้
เจ้าหนี้จำนองมีทรัพยสิทธิเหนือหลักประกันและได้ชำระก่อนเจ้าหนี้สามัญโดยไม่ต้องขอรับชำระหนี้เหมือนเจ้าหนี้ไม่มีประกัน การปลดลูกหนี้จากล้มละลายหรือไม่คัดค้านคำสั่งเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ให้ถอนยึดหรือไปฟ้องเอง ไม่ทำให้สิทธิบังคับจำนองสิ้นสุด
ข้อเท็จจริงย่อ
โจทก์เป็นผู้รับจำนองทรัพย์พิพาทก่อนจำเลยที่ 1 และที่ 3 ถูกพิทักษ์ทรัพย์ ต่อมาทั้งสองได้รับการปลดจากล้มละลาย โจทก์เคยขอให้เจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์นำทรัพย์ขายทอดตลาด แต่เจ้าพนักงานของจำเลยที่ 1 สั่งถอนการยึด ส่วนของจำเลยที่ 3 สั่งให้โจทก์ฟ้องบังคับจำนองเอง โจทก์ไม่ได้คัดค้านคำสั่งภายใน 14 วัน แล้วมาฟ้องบังคับจำนองจากจำเลยที่ 3
เหตุผลของศาล
- สิทธิจำนองติดอยู่กับทรัพย์และให้เจ้าหนี้ได้รับชำระก่อนเจ้าหนี้สามัญ ไม่ขึ้นกับการโอนกรรมสิทธิ์ไปยังบุคคลอื่น
- เจ้าหนี้จำนองเป็นเจ้าหนี้มีประกัน จึงใช้สิทธิเหนือหลักประกันได้โดยไม่ต้องยื่นขอรับชำระหนี้แบบเจ้าหนี้ไม่มีประกัน
- คำสั่งถอนยึดหรือให้ไปฟ้องเองและการไม่คัดค้านไม่ได้ทำให้การบังคับจำนองจบสิ้นในคดีล้มละลาย โจทก์ยังมีสิทธิฟ้องบังคับจำนอง
มาตราที่เกี่ยวข้อง
ย่อคำพิพากษาทางการ
ตาม ป.พ.พ. มาตรา 702 วรรคสอง ผู้รับจำนองชอบที่จะได้รับชำระหนี้จากทรัพย์สินที่จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญมิพักต้องพิเคราะห์ว่ากรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินจะได้โอนไปยังบุคคลภายนอกแล้วหรือไม่ และตาม พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 95 เจ้าหนี้มีประกันย่อมมีสิทธิเหนือทรัพย์สินอันเป็นหลักประกัน ซึ่งลูกหนี้ได้ให้ไว้ก่อนถูกพิทักษ์ทรัพย์โดยไม่ต้องขอรับชำระหนี้ หนี้จำนองจึงเป็นทรัพยสิทธิเหนือทรัพย์จำนอง โจทก์ผู้เป็นเจ้าหนี้ผู้รับจำนองย่อมเป็นผู้มีทรัพยสิทธิเหนือทรัพย์พิพาทชอบที่จะได้รับชำระหนี้จำนองก่อนเจ้าหนี้สามัญมิพักต้องพิเคราะห์ว่ากรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินจะโอนไปยังบุคคลภายนอกแล้วหรือไม่ โดยไม่จำต้องยื่นคำขอรับชำระหนี้ตาม พ.ร.บ.ล้มละลาย พ.ศ.2483 มาตรา 94 เนื่องจากโจทก์มิใช่เจ้าหนี้ไม่มีประกันแต่ประการใด แม้มูลแห่งหนี้ได้เกิดขึ้นก่อนวันที่ศาลมีคำสั่งพิทักษ์ทรัพย์จำเลยที่ 1 และที่ 3 โดยภายหลังจำเลยที่ 1 และที่ 3 ได้รับการปลดจากการล้มละลาย และโจทก์เคยขอให้ทั้งจำเลยที่ 2 และที่ 4 ผู้เป็นเจ้าพนักงานพิทักษ์ทรัพย์ของจำเลยที่ 1 และที่ 3 ตามลำดับบังคับจำนองนำทรัพย์พิพาทออกขายทอดตลาดนำเงินมาชำระหนี้แก่โจทก์ แต่จำเลยที่ 2 มีคำสั่งให้ถอนการยึดทรัพย์พิพาท และจำเลยที่ 4 มีคำสั่งให้โจทก์ฟ้องบังคับจำนองเอง และโจทก์มิได้ยื่นคำร้องคัดค้านคำสั่งของจำเลยที่ 2 และที่ 4 ตามลำดับภายในกำหนดเวลา 14 วัน นับแต่วันทราบคำสั่งดังกล่าว การบังคับจำนองเอาแก่ทรัพย์พิพาทก็หาจบสิ้นลงตั้งแต่ในกระบวนพิจารณาคดีล้มละลายแล้วไม่ โจทก์ย่อมมีสิทธิฟ้องบังคับจำนองจากจำเลยที่ 3 ได้
ที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา
หลักที่ได้ ข้อเท็จจริงย่อ และเหตุผลของศาล BEAR LAW เรียบเรียงจากย่อทางการ · ตรวจทบทวน 1 ก.ย. 2569
อ่านต่อในเว็บ BEAR LAWบันทึกฎีกา เปิดตัวบทที่อ้างถึง และถาม AI เรื่องฎีกานี้ได้
เปิดฎีกานี้ในเว็บ