BearLawคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2711/2562
ทายาทเจ้าของรวมมีสิทธิเรียกให้แบ่งมรดก และต้องแบ่งให้เสร็จในคราวเดียว
หลักที่ได้
ทายาทที่เป็นเจ้าของรวมมีสิทธิเรียกให้แบ่งทรัพย์มรดกได้ และเมื่อฟังว่าที่ดินทุกแปลงเป็นมรดก การแบ่งปันต้องดำเนินการให้เสร็จสิ้นในคราวเดียวกัน
ข้อเท็จจริงย่อ
โจทก์และจำเลยทั้งสองไม่มีชื่อถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินมรดกทั้งสามแปลง จำเลยทั้งสองคัดค้านมิให้โจทก์เป็นผู้จัดการมรดกและไม่ได้ขอเป็นผู้จัดการมรดกเอง ทำให้ไม่มีผู้มีหน้าที่แบ่งปันทรัพย์ ทั้งจำเลยทั้งสองยังปฏิเสธว่ามีที่ดินเพียงสองแปลงที่เป็นมรดก ส่วนอีกแปลงพร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นของจำเลยที่ 2 โจทก์จึงฟ้องขอแบ่งที่ดินทั้งสามแปลง ศาลชั้นต้นให้แบ่งเพียงแปลงเดียว
เหตุผลของศาล
- การที่จำเลยทั้งสองคัดค้านไม่ให้โจทก์เป็นผู้จัดการมรดกแต่ก็ไม่ขอเป็นเอง ทำให้ไม่มีผู้ทำหน้าที่แบ่งปัน และการปฏิเสธว่าที่ดินแปลงหนึ่งไม่ใช่มรดก ย่อมเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์
- กฎหมายให้สิทธิแก่ทายาทที่เป็นเจ้าของรวมคนหนึ่งเรียกให้แบ่งทรัพย์มรดกได้ โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง
- เมื่อฟังได้ว่าที่ดินทั้งสามแปลงเป็นทรัพย์มรดก การแบ่งปันต้องทำให้เสร็จสิ้นในคราวเดียวกัน การให้แบ่งเพียงแปลงเดียวจึงไม่ชอบ เป็นปัญหาเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยที่ศาลฎีกาแก้ไขเองได้
มาตราที่เกี่ยวข้อง
ย่อคำพิพากษาทางการ
แม้โจทก์และจำเลยทั้งสองจะไม่มีชื่อถือกรรมสิทธิ์ในที่ดินมรดกทั้งสามแปลง แต่ที่จำเลยทั้งสองคัดค้านมิให้โจทก์เป็นผู้จัดการมรดก ทั้งมิได้ขอเป็นผู้จัดการมรดก ทำให้ไม่มีผู้มีหน้าที่ทำการแบ่งปันที่พิพาทดังกล่าว นอกจากนี้ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1745 ประกอบมาตรา 1363 ยังให้สิทธิแก่ทายาทที่เป็นเจ้าของรวมคนหนึ่ง มีสิทธิเรียกให้แบ่งทรัพย์มรดกได้ ทั้งจำเลยทั้งสองปฏิเสธว่ามีที่ดินเพียงสองแปลงที่เป็นที่ดินมรดก ส่วนที่ดินอีกแปลงพร้อมสิ่งปลูกสร้างเป็นของจำเลยที่ 2 มิใช่ทรัพย์มรดก ย่อมเป็นการโต้แย้งสิทธิของโจทก์ ชอบที่โจทก์จะใช้สิทธิทางศาลเรียกร้องให้จำเลยทั้งสองแบ่งที่ดินทั้งสามแปลงแก่โจทก์ได้ โจทก์จึงมีอำนาจฟ้อง
โจทก์ฟ้องขอแบ่งที่ดินรวมสามแปลงเมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่าที่ดินทั้งสามแปลงเป็นทรัพย์มรดก การแบ่งปันมรดกต้องดำเนินการให้เสร็จสิ้นในคราวเดียวกัน ที่ศาลชั้นต้นให้จำเลยทั้งสองแบ่งปันที่ดินแปลงเดียวแก่โจทก์หนึ่งในสามส่วนเป็นการไม่ชอบ เป็นปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกามีอำนาจยกขึ้นวินิจฉัยและแก้ไขเอง
ที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา
หลักที่ได้ ข้อเท็จจริงย่อ และเหตุผลของศาล BEAR LAW เรียบเรียงจากย่อทางการ · ตรวจทบทวน 1 ก.ย. 2569
อ่านต่อในเว็บ BEAR LAWบันทึกฎีกา เปิดตัวบทที่อ้างถึง และถาม AI เรื่องฎีกานี้ได้
เปิดฎีกานี้ในเว็บ