แพ่ง
ขายฝาก
สุจริตและเสียค่าตอบแทน
ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1873/2565

เก็บโฉนดไว้ในที่ไม่ปลอดภัยจนถูกลักไปขายฝาก เจ้าของประมาทเลินเล่อร้ายแรง ต้องเสียเปรียบผู้รับซื้อสุจริต

หลักที่ได้

เมื่อทั้งสองฝ่ายต่างอ้างความสุจริต ฝ่ายที่ประมาทเลินเล่อในการเก็บรักษาเอกสารสำคัญย่อมเสียเปรียบและต้องรับผลของความเสียหายเอง จะยกความประมาทของตนมาอ้างให้กระทบสิทธิของผู้ทำนิติกรรมโดยสุจริตและเสียค่าตอบแทนไม่ได้

ข้อเท็จจริงย่อ

โจทก์เก็บโฉนดที่ดินพิพาทไว้ในลิ้นชักโต๊ะทำงานภายในบ้านชั้นล่างโดยไม่ได้ล็อกกุญแจ ซึ่งบริเวณนั้นมีร้านเสริมสวยของ บ. และมีบุคคลภายนอกเข้ามาใช้บริการ ต่อมา บ. ลักโฉนดที่ดินพิพาทไปปลอมลายมือชื่อโจทก์ในหนังสือมอบอำนาจ แล้วนำโฉนดไปจดทะเบียนขายฝากแก่จำเลย โดยจำเลยไม่ได้ล่วงรู้ถึงการลักและการปลอมลายมือชื่อดังกล่าว และจำเลยเสียค่าตอบแทน โจทก์ฟ้องขอให้เพิกถอนสัญญาขายฝาก

เหตุผลของศาล

การเก็บเอกสารสำคัญไว้ในลิ้นชักโต๊ะทำงานที่ไม่ได้ล็อกกุญแจภายในบ้านชั้นล่างซึ่งมีบุคคลภายนอกเข้าออก ย่อมเปิดโอกาสให้หยิบฉวยไปได้โดยง่าย เป็นการเก็บไว้ในที่ไม่ปลอดภัยและไม่ใช้ความระมัดระวังอย่างวิญญูชนพึงกระทำ
การที่ บ. ลักโฉนดไปปลอมลายมือชื่อแล้วนำไปจดทะเบียนขายฝากได้ จึงเป็นผลจากความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของโจทก์โดยตรง
เมื่อจำเลยไม่ได้ล่วงรู้ถึงการลักและการปลอมเอกสาร ข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่าจำเลยกระทำโดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน
เมื่อต่างฝ่ายต่างอ้างความสุจริต ฝ่ายที่ประมาทเลินเล่อย่อมเสียเปรียบและต้องรับผลของความเสียหาย จะยกความประมาทของตนมาอ้างให้จำเลยเสียหายไม่ได้ สัญญาขายฝากจึงผูกพันโจทก์

มาตราที่เกี่ยวข้อง

ย่อคำพิพากษาทางการ

โจทก์เก็บรักษาโฉนดที่ดินพิพาทอันเป็นเอกสารสำคัญไว้ในลิ้นชักโต๊ะทำงาน ซึ่งอยู่ภายในบ้านชั้นล่างโดยไม่ได้ล็อกกุญแจ ย่อมง่ายต่อการเปิดโอกาสให้บุคคลที่มาใช้บริการร้านเสริมสวยของ บ. และ บ. หยิบฉวยโฉนดที่ดินพิพาทไปได้โดยง่าย ถือเป็นการเก็บโฉนดที่ดินพิพาทไว้ในที่ไม่ปลอดภัย อันเป็นการไม่ใช้ความระมัดระวังในการเก็บรักษาอย่างวิญญูชนพึงกระทำ การที่ บ. ลักโฉนดที่ดินพิพาทของโจทก์ไปทำการปลอมลายมือชื่อโจทก์ในหนังสือมอบอำนาจแล้วนำโฉนดที่ดินพิพาทไปจดทะเบียนขายฝากแก่จำเลย ถือว่าเป็นการประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงของโจทก์โดยตรง เมื่อจำเลยมิได้ล่วงรู้ว่า บ. ลักโฉนดที่ดินพิพาทของโจทก์ไปทำการปลอมลายมือชื่อโจทก์ในหนังสือมอบอำนาจแล้วนำโฉนดที่ดินพิพาทไปจดทะเบียนขายฝากแก่จำเลย ข้อเท็จจริงจึงรับฟังได้ว่า จำเลยกระทำโดยสุจริตและเสียค่าตอบแทน เมื่อต่างฝ่ายต่างอ้างความสุจริต ฝ่ายที่ประมาทเลินเล่อย่อมเสียเปรียบและต้องรับผลต่อความเสียหายที่เกิดขึ้น ไม่อาจยกเอาความประมาทของตนมาเป็นข้ออ้างเพื่อให้เกิดความเสียหายต่อจำเลยได้ สัญญาขายฝากดังกล่าวย่อมมีผลผูกพันโจทก์

ที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา

หลักที่ได้ ข้อเท็จจริงย่อ และเหตุผลของศาล BEAR LAW เรียบเรียงจากย่อทางการ · ตรวจทบทวน 1 ก.ย. 2569

อ่านต่อในเว็บ BEAR LAWบันทึกฎีกา เปิดตัวบทที่อ้างถึง และถาม AI เรื่องฎีกานี้ได้

เปิดฎีกานี้ในเว็บ