แพ่ง
ละเมิด
ฝากทรัพย์
ความระมัดระวังของธนาคาร

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2844/2566

ธนาคารจ่ายเงินตามคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกปลอมที่มีพิรุธ เป็นละเมิดและผิดสัญญาฝากทรัพย์

หลักที่ได้

ธนาคารพาณิชย์ต้องใช้ความระมัดระวังในการจ่ายเงินยิ่งกว่าวิญญูชนทั่วไป การละเว้นตรวจสอบเอกสารที่มีพิรุธชัดเจนก่อนอนุมัติจ่ายเงิน ถือเป็นประมาทเลินเล่อและมิได้ใช้ฝีมือเท่าที่เป็นธรรมดาต้องใช้

ข้อเท็จจริงย่อ

จำเลยที่ 1 นำสำเนาคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกซึ่งเป็นเอกสารปลอมไปขอเบิกถอนเงินจากบัญชีเงินฝากของผู้ตายที่ฝากไว้กับจำเลยที่ 2 ซึ่งเป็นธนาคารพาณิชย์ เอกสารดังกล่าวจัดเรียงผิดย่อหน้าผิดแผกแตกต่างจากรูปแบบคำสั่งศาล และมีข้อความพิมพ์ตกหล่นหลายแห่งเป็นพิรุธ ทั้งจำนวนเงินที่ขอเบิกถอนมากกว่าล้านบาท จำเลยที่ 2 อนุมัติให้เบิกถอนไปทันทีโดยไม่ตรวจสอบความถูกต้องแท้จริงของเอกสารก่อน

เหตุผลของศาล

ธุรกิจธนาคารพาณิชย์เป็นกิจการที่ประชาชนให้ความไว้วางใจ การเบิกถอนโอนเงินจากบัญชีเงินฝากจึงต้องตรวจสอบความถูกต้องและใช้ความระมัดระวังยิ่งกว่าวิญญูชนทั่วไป
เมื่อเอกสารมีพิรุธชัดเจนและจำนวนเงินสูง จำเลยที่ 2 ย่อมต้องเพิ่มความระมัดระวังและตรวจสอบให้แน่ชัดก่อนอนุมัติ ซึ่งอยู่ในวิสัยที่ทำได้ไม่ยาก แต่กลับละเว้น
การละเว้นดังกล่าวถือเป็นการกระทำโดยประมาทเลินเล่อทำให้โจทก์เสียหาย และถือว่าผู้รับฝากมิได้ใช้ฝีมือเท่าที่เป็นธรรมดาจะต้องใช้ในกิจการของตน จึงเป็นทั้งละเมิดและผิดสัญญาฝากทรัพย์

มาตราที่เกี่ยวข้อง

ย่อคำพิพากษาทางการ

จำเลยที่ 2 ประกอบธุรกิจธนาคารพาณิชย์อันเป็นกิจการที่ประชาชนให้ความไว้วางใจย่อมต้องใช้ความระมัดระวังในการปฏิบัติหน้าที่ด้วยความละเอียดรอบคอบ การเบิกถอนโอนเงินจากบัญชีเงินฝากของธนาคารเป็นงานส่วนหนึ่งของจำเลยที่ 2 ซึ่งต้องตรวจสอบความถูกต้อง และใช้ความระมัดระวังในการเบิกถอนโอนเงินจากบัญชีเงินฝากยิ่งกว่าวิญญูชนทั่วไป เพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายกระทบต่อความเชื่อถือไว้วางใจในการประกอบกิจการธนาคาร เมื่อสำเนาคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกเป็นเอกสารปลอม มีการจัดเรียงผิดย่อหน้าผิดแผกแตกต่างจากรูปแบบคำสั่งศาล และมีข้อความที่พิมพ์ตกหล่นหลายแห่งเป็นพิรุธ ทั้งจำนวนเงินในบัญชีเงินฝากที่ขอเบิกถอนมากกว่าล้านบาท เช่นนี้ โดยหน้าที่ตามสัญญารับฝากเงินและระเบียบปฏิบัติงาน จำเลยที่ 2 จะต้องเพิ่มความระมัดระวังและพิจารณาด้วยความรอบคอบ โดยการตรวจสอบสำเนาคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกให้แน่ชัดเสียก่อนว่าเป็นสำเนาคำสั่งที่ถูกต้องแท้จริงหรือไม่ ก่อนที่จะอนุมัติให้เบิกถอนเงิน ซึ่งอยู่ในวิสัยที่จำเลยที่ 2 สามารถตรวจสอบความถูกต้องแท้จริงของเอกสารดังกล่าวก่อนได้ไม่ยาก แต่จำเลยที่ 2 ละเว้นมิได้กระทำ โดยยินยอมให้จำเลยที่ 1 ใช้เอกสารปลอมสำเนาคำสั่งตั้งผู้จัดการมรดกเบิกถอนเงินจากบัญชีเงินฝากของผู้ตายไปทันที ถือได้ว่าจำเลยที่ 2 กระทำโดยประมาทเลินเล่อ ทำให้เกิดความเสียหายแก่โจทก์ และถือว่าจำเลยที่ 2 ผู้รับฝากซึ่งเป็นธนาคารพาณิชย์มิได้ใช้ฝีมือเท่าที่เป็นธรรมดาจะต้องใช้ในกิจการของตนดังที่บัญญัติไว้ใน ป.พ.พ. มาตรา 659 วรรคสาม จึงเป็นการกระทำละเมิดและผิดสัญญาฝากทรัพย์ต่อโจทก์

ที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา

หลักที่ได้ ข้อเท็จจริงย่อ และเหตุผลของศาล BEAR LAW เรียบเรียงจากย่อทางการ · ตรวจทบทวน 1 ก.ย. 2569

อ่านต่อในเว็บ BEAR LAWบันทึกฎีกา เปิดตัวบทที่อ้างถึง และถาม AI เรื่องฎีกานี้ได้

เปิดฎีกานี้ในเว็บ