แพ่ง
วิ.แพ่ง
ทรัพย์
โรงเรือนรุกล้ำ
วินิจฉัยนอกประเด็น

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 4954/2566

"โรงเรือนรุกล้ำ" ตาม ม.1312 ต้องสร้างในที่ตัวเองแล้วล้ำไปส่วนน้อย — สร้างในที่คนอื่นทั้งหลังอ้างไม่ได้

หลักที่ได้

จะอ้าง ป.พ.พ. ม.1312 (สร้างโรงเรือนรุกล้ำโดยสุจริต) ได้ ต้องเป็นกรณีสร้างโรงเรือนในที่ดินของตนเองแล้วมีบางส่วนล้ำเข้าไปในที่ดินผู้อื่น โดยส่วนที่ล้ำต้องเป็นส่วนน้อย ถ้าปลูกสร้างในที่ดินของผู้อื่นทั้งหมดจะปรับด้วย ม.1312 ไม่ได้

ข้อเท็จจริงย่อ

จำเลยเข้าไปปลูกสร้างโรงเรือนทั้งหมดในที่ดินโฉนดของผู้อื่นโดยอาศัยสิทธิของบุคคลอื่น โดยไม่มีสิ่งปลูกสร้างอยู่ในที่ดินของจำเลยเองเลย ศาลอุทธรณ์กลับหยิบยกประเด็นความสุจริตตาม ม.1312 ขึ้นวินิจฉัยทั้งที่จำเลยไม่ได้ให้การต่อสู้ไว้

เหตุผลของศาล

องค์ประกอบของ ม.1312 คือสร้างโรงเรือนในที่ดินตนเอง แล้วมีบางส่วน (ส่วนน้อย) รุกล้ำเข้าไปในที่ดินผู้อื่น — ถ้าตัวโรงเรือนอยู่ในที่ดินคนอื่นทั้งหมด ไม่เรียกว่า "รุกล้ำ"
จำเลยไม่ได้ยื่นคำให้การต่อสู้ประเด็นสร้างโรงเรือนรุกล้ำโดยสุจริต และศาลชั้นต้นไม่ได้กำหนดเป็นประเด็นข้อพิพาท
การที่ศาลอุทธรณ์ยกประเด็นนี้ขึ้นวินิจฉัยเอง จึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็น ไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา เพราะไม่ใช่ปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน

มาตราที่เกี่ยวข้อง

ย่อคำพิพากษาทางการ

เมื่อจำเลยมิได้ยื่นคำให้การต่อสู้คดีในประเด็นเรื่องการปลูกสร้างโรงเรือนรุกล้ำเข้าไปในที่ดินพิพาทโดยสุจริต และศาลชั้นต้นก็มิได้กำหนดเป็นประเด็นข้อพิพาทดังกล่าวไว้ ทั้งการปลูกสร้างโรงเรือนรุกล้ำเข้าไปในที่ดินของผู้อื่นโดยสุจริตตาม ป.พ.พ. มาตรา 1312 วรรคหนึ่ง จะต้องได้ความว่าเจ้าของโรงเรือนปลูกสร้างโรงเรือนในที่ดินของตนเองแต่มีบางส่วนของโรงเรือนรุกล้ำเข้าไปในที่ดินของผู้อื่น ส่วนที่รุกล้ำต้องเป็นส่วนน้อยและส่วนที่อยู่ในที่ดินของตนนั้นต้องเป็นส่วนใหญ่ มิฉะนั้นจะเรียกว่าสร้างโรงเรือนรุกล้ำมิได้ ซึ่งข้อเท็จจริงคดีนี้เป็นเรื่องที่จำเลยเข้าไปปลูกสร้างโรงเรือนต่าง ๆ ในที่ดินโฉนดเลขที่ 4478 โดยอาศัยสิทธิของ บ. ทั้งหมด และไม่มีโรงเรือนและสิ่งปลูกสร้างอยู่ในที่ดินของจำเลยเลย กรณีจึงไม่อาจปรับด้วย ป.พ.พ. มาตรา 1312 ได้ ดังนั้นการวินิจฉัยของศาลอุทธรณ์ภาค 5 ที่หยิบยกประเด็นเรื่องความสุจริตตามบทมาตราดังกล่าวขึ้นวินิจฉัย จึงเป็นการวินิจฉัยนอกประเด็น และไม่ชอบด้วยกระบวนพิจารณา เพราะมิใช่ปัญหาข้อกฎหมายอันเกี่ยวด้วยความสงบเรียบร้อยของประชาชน

ที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา

หลักที่ได้ ข้อเท็จจริงย่อ และเหตุผลของศาล BEAR LAW เรียบเรียงจากย่อทางการ · ตรวจทบทวน 31 ส.ค. 2569

อ่านต่อในเว็บ BEAR LAWบันทึกฎีกา เปิดตัวบทที่อ้างถึง และถาม AI เรื่องฎีกานี้ได้

เปิดฎีกานี้ในเว็บ