BearLaw เปิดเว็บเต็ม

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1856/2568

ฟ้องหน่วยงานรัฐให้รับผิดในละเมิดของเจ้าหน้าที่ ใช้อายุความ 10 ปี ไม่ใช่อายุความละเมิด

หลักที่ได้

การฟ้องหน่วยงานของรัฐให้รับผิดในผลแห่งละเมิดของเจ้าหน้าที่ตามกฎหมายเฉพาะ ไม่อาจนำอายุความละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาใช้ ต้องใช้อายุความทั่วไป 10 ปี และเริ่มนับแต่ขณะที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้

ข้อเท็จจริงย่อ

เจ้าพนักงานยึดรถยนต์ของโจทก์ไว้เป็นของกลางในคดีอาญาขณะรถอยู่ในความครอบครองของโจทก์ คดีอาญาที่พนักงานอัยการยื่นฟ้องโจทก์กับพวกถึงที่สุดเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2563 ต่อมาโจทก์ยื่นฟ้องหน่วยงานของรัฐให้รับผิดในผลแห่งละเมิดที่เจ้าหน้าที่ของตนกระทำในการปฏิบัติหน้าที่ เมื่อวันที่ 16 เมษายน 2564 ฝ่ายจำเลยต่อสู้ว่าคดีขาดอายุความ

เหตุผลของศาล

  1. เมื่อโจทก์ฟ้องหน่วยงานของรัฐตามกฎหมายว่าด้วยความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ จึงไม่อาจนำอายุความละเมิดซึ่งใช้แก่กรณีฟ้องผู้กระทำละเมิดโดยตรงมาปรับใช้
  2. เมื่อกฎหมายเฉพาะไม่ได้บัญญัติอายุความไว้ จึงต้องใช้อายุความทั่วไป 10 ปี และเริ่มนับแต่ขณะที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไป
  3. ของกลางที่ยึดไว้ต้องคืนเมื่อเสร็จคดี ขณะที่โจทก์อาจบังคับสิทธิเรียกร้องจึงเริ่มนับถัดจากวันที่คดีอาญาถึงที่สุด เมื่อฟ้องภายในไม่ถึงสิบปี คดีจึงไม่ขาดอายุความ

มาตราที่เกี่ยวข้อง

ย่อคำพิพากษาทางการ

โจทก์ฟ้องจำเลยในฐานะหน่วยงานของรัฐให้รับผิดในผลแห่งละเมิดที่เจ้าหน้าที่ของตนได้กระทำในการปฏิบัติหน้าที่ตามมาตรา 5 วรรคหนึ่ง แห่ง พ.ร.บ.ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 จึงไม่อาจนำบทบัญญัติอายุความเรื่องละเมิดตามมาตรา 448 วรรคหนึ่ง แห่ง ป.พ.พ. ซึ่งใช้บังคับแก่กรณีผู้เสียหายฟ้องผู้กระทำละเมิดหรือผู้ร่วมรับผิดกับผู้กระทำละเมิดให้ร่วมกันรับผิดในผลแห่งละเมิดตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาปรับใช้แก่คดีนี้ได้ เมื่อ พ.ร.บ.ความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 ไม่ได้บัญญัติอายุความกรณีความรับผิดของหน่วยงานของรัฐตามมาตรา 5 วรรคหนึ่ง ไว้โดยเฉพาะ จึงต้องนำกำหนดอายุความ 10 ปี ตาม ป.พ.พ. มาตรา 193/30 มาใช้บังคับแก่คดี และการนับอายุความนั้นให้เริ่มนับแต่ขณะที่อาจบังคับสิทธิเรียกร้องได้เป็นต้นไปตามมาตรา 193/12 การยึดรถยนต์ในคดีนี้เป็นการยึดไว้เป็นของกลางในคดีอาญาขณะรถยนต์ของกลางอยู่ในความครอบครองของโจทก์ ป.วิ.อ. มาตรา 85 วรรคสาม บัญญัติให้เจ้าพนักงานมีอำนาจยึดไว้จนกว่าคดีถึงที่สุด เมื่อเสร็จคดีแล้วก็ให้คืนแก่ผู้ต้องหาหรือผู้อื่นซึ่งมีสิทธิเรียกร้องขอคืนสิ่งของนั้น เว้นแต่ศาลจะสั่งเป็นอย่างอื่น เมื่อข้อเท็จจริงได้ความว่า คดีที่พนักงานอัยการยื่นฟ้องโจทก์กับพวกเป็นคดีอาญาต่อศาลจังหวัดเชียงใหม่ คดีถึงที่สุดเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2563 ดังนี้ ขณะที่โจทก์อาจบังคับสิทธิเรียกร้องให้เจ้าพนักงานผู้ยึดคืนรถยนต์ของกลางให้แก่โจทก์จึงต้องเริ่มนับถัดจากวันที่คดีถึงที่สุดคือตั้งแต่วันที่ 24 ธันวาคม 2563 เป็นต้นไป นับแต่วันดังกล่าวจนถึงวันที่โจทก์ยื่นฟ้องคดีนี้ในวันที่ 16 เมษายน 2564 ยังไม่เกินสิบปี คดีโจทก์จึงยังไม่ขาดอายุความ

ที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา

หลักที่ได้ ข้อเท็จจริงย่อ และเหตุผลของศาล BEAR LAW เรียบเรียงจากย่อทางการ · ตรวจทบทวน 1 ก.ย. 2569

อ่านต่อในเว็บ BEAR LAWบันทึกฎีกา เปิดตัวบทที่อ้างถึง และถาม AI เรื่องฎีกานี้ได้

เปิดฎีกานี้ในเว็บ