คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 2289/2568
อัยการไม่ได้ขอให้คืนทรัพย์ ผู้เสียหายยังยื่นคำร้องขอให้คืนหรือใช้ราคาแทนได้
หลักที่ได้
เมื่อพนักงานอัยการไม่ได้มีคำขอให้จำเลยคืนทรัพย์หรือใช้ราคาแทน ผู้เสียหายย่อมยื่นคำร้องในคดีส่วนแพ่งขอให้คืนทรัพย์หรือใช้ราคาแทนได้ และมีสิทธิเรียกดอกเบี้ยนับแต่วันละเมิด
ข้อเท็จจริงย่อ
จำเลยลักแหวนของโจทก์ร่วมไป แหวนอยู่ในความครอบครองของผู้รับจำนำและยังมีข้อโต้แย้งเรื่องการไถ่ถอนการจำนำก่อนส่งมอบคืน ไม่ได้อยู่ในความครอบครองของพนักงานสอบสวน พนักงานอัยการโจทก์ไม่ได้มีคำขอให้จำเลยคืนทรัพย์หรือใช้ราคาแทนเป็นเงิน โจทก์ร่วมจึงยื่นคำร้องในคดีส่วนแพ่งขอให้จำเลยคืนแหวนหรือใช้ราคาแทนพร้อมดอกเบี้ย
เหตุผลของศาล
- แม้คดีถึงที่สุดแล้วโจทก์ร่วมจะขอคืนของกลางจากพนักงานสอบสวนได้ แต่เมื่อแหวนยังมีข้อโต้แย้งและไม่ได้อยู่ในความครอบครองของพนักงานสอบสวน ก็ไม่อาจส่งมอบคืนได้
- เมื่อฟังได้ว่าจำเลยลักแหวนไปและยังไม่คืน อันเป็นความเสียหายในทางทรัพย์สินจากการกระทำความผิด และพนักงานอัยการไม่ได้มีคำขอให้คืนทรัพย์หรือใช้ราคาแทน โจทก์ร่วมจึงมีสิทธิยื่นคำร้องในคดีส่วนแพ่ง
- การใช้ราคาแทนการคืนทรัพย์เป็นการเรียกค่าสินไหมทดแทนจากการทำละเมิด โจทก์ร่วมจึงมีสิทธิเรียกดอกเบี้ยนับแต่วันละเมิด
มาตราที่เกี่ยวข้อง
ย่อคำพิพากษาทางการ
โจทก์มิได้มีคำขอให้จำเลยคืนแหวน 1 วง หรือใช้ราคาแทนให้แก่โจทก์ร่วม เนื่องจากแหวนดังกล่าวอยู่ในครอบครองของผู้รับจำนำ ซึ่งยังมีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับการไถ่ถอนการจำนำก่อนส่งมอบคืน แม้ว่าคดีถึงที่สุดแล้วโจทก์ร่วมจะใช้สิทธิเรียกร้องต่อพนักงานสอบสวนขอให้คืนแหวนดังกล่าว ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 85 พนักงานสอบสวนก็ไม่อาจส่งมอบคืนแก่โจทก์ร่วมได้เพราะมีข้อโต้แย้ง และแหวนของกลางดังกล่าวมิได้อยู่ในครอบครองของพนักงานสอบสวน เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังเป็นยุติว่า จำเลยลักแหวนดังกล่าวของโจทก์ร่วมไปและยังมิได้คืนให้แก่โจทก์ร่วม ซึ่งเป็นความเสียหายในทางทรัพย์สินอันเนื่องมาจากการกระทำความผิดของจำเลยและพนักงานอัยการโจทก์มิได้มีคำขอให้จำเลยคืนทรัพย์หรือใช้ราคาแทนเป็นเงิน ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 43 โจทก์ร่วมจึงมีสิทธิยื่นคำร้องในคดีส่วนแพ่งขอให้จำเลยคืนแหวนดังกล่าวหรือใช้ราคาแทนเป็นเงิน อันเป็นค่าสินไหมทดแทนเพราะเหตุได้รับความเสียหายในทางทรัพย์สินเนื่องจากการกระทำความผิดของจำเลยได้ ตาม ป.วิ.อ. มาตรา 44/1 วรรคแรกและวรรคสาม กรณีต้องใช้ราคาแทนการคืนทรัพย์เป็นการเรียกเอาค่าสินไหมทดแทนเพราะเหตุได้รับความเสียหายในทางทรัพย์สินอันเนื่องมาจากการกระทำความผิดของจำเลย ซึ่งเป็นการทำละเมิดต่อโจทก์ร่วม โจทก์ร่วมมีสิทธิเรียกดอกเบี้ยในจำนวนเงินที่ต้องใช้แทนนั้นนับแต่วันละเมิด
ที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา
หลักที่ได้ ข้อเท็จจริงย่อ และเหตุผลของศาล BEAR LAW เรียบเรียงจากย่อทางการ · ตรวจทบทวน 1 ก.ย. 2569
อ่านต่อในเว็บ BEAR LAWบันทึกฎีกา เปิดตัวบทที่อ้างถึง และถาม AI เรื่องฎีกานี้ได้
เปิดฎีกานี้ในเว็บ