คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 8420/2568
อ้างครอบครองเป็นส่วนสัดลอย ๆ กันส่วนไม่ได้ แต่ยังขอกันเงินขายทอดตลาดตามส่วนมรดกได้
หลักที่ได้
การกล่าวอ้างว่าครอบครองที่ดินเป็นส่วนสัดโดยไม่มีพยานหลักฐานสนับสนุนย่อมรับฟังไม่ได้ แต่เมื่อที่ดินเป็นทรัพย์มรดกที่ตกทอดแก่ทายาท การยึดทรัพย์ย่อมไม่กระทบสิทธิในการรับมรดก ทายาทจึงขอกันเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดตามส่วนของตนได้
ข้อเท็จจริงย่อ
ผู้ร้องทั้งสองอ้างว่าครอบครองที่ดินโฉนดเลขที่ 15864 เป็นส่วนสัด โดยผู้ร้องที่ 1 และผู้ร้องที่ 2 ต่างครอบครองส่วนที่ติดกับทางสาธารณประโยชน์และมีเนื้อที่มากกว่าส่วนที่ อ. และ ห. ครอบครอง ส่วนที่ อ. และ ห. ครอบครองไม่มีทางเข้าออกสู่ทางสาธารณะ ต้องผ่านที่ดินส่วนของผู้ร้อง ผู้ร้องที่ 1 ตอบคำถามค้านว่านอกจากที่ดินแปลงนี้ ค. ไม่มีทรัพย์มรดกเป็นที่ดินแปลงอื่นอีก ผู้ร้องทั้งสองไม่ได้นำสืบให้เห็นสภาพการครอบครองเป็นส่วนสัดตามที่อ้าง ทั้งนี้ที่ดินเป็นทรัพย์มรดกของ ค. และได้ความตามทางไต่สวนโดยโจทก์ไม่โต้แย้งว่าผู้ร้องทั้งสอง อ. และ ห. เป็นบุตรของ ค. โจทก์ยึดที่ดินดังกล่าวเพื่อขายทอดตลาด
เหตุผลของศาล
- พฤติการณ์การครอบครองเป็นส่วนสัดตามที่ผู้ร้องทั้งสองอ้างทำให้ตนได้เปรียบ อ. และ ห. โดยไม่ปรากฏเหตุผลหรือสาเหตุของการครอบครองเช่นนั้น จึงเป็นพิรุธและไม่น่าเชื่อถือ
- เมื่อผู้ร้องทั้งสองไม่ได้นำสืบให้เห็นถึงสภาพการครอบครองเป็นส่วนสัด จึงเป็นการกล่าวอ้างลอย ๆ ไม่มีน้ำหนักให้รับฟัง ข้อเท็จจริงฟังไม่ได้ว่าครอบครองเป็นส่วนสัด จึงไม่มีสิทธิขอกันส่วนที่ดิน
- อย่างไรก็ตาม ที่ดินเป็นทรัพย์มรดกของ ค. ซึ่งตกทอดแก่ทายาท และผู้ร้องทั้งสองเป็นบุตรของ ค. จึงเป็นทายาทโดยธรรมที่มีสิทธิได้รับทรัพย์มรดกนั้น
- การยึดที่ดินของโจทก์ย่อมไม่กระทบกระทั่งถึงสิทธิในการรับมรดกของผู้ร้องทั้งสอง ผู้ร้องทั้งสองจึงมีสิทธิขอให้กันเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดตามส่วนที่ตกทอดแก่ตน
มาตราที่เกี่ยวข้อง
ย่อคำพิพากษาทางการ
ผู้ร้องทั้งสองต่างอ้างว่าครอบครองที่ดินโฉนดที่ดิน 15864 เป็นส่วนสัด ผู้ร้องที่ 1 ครอบครองที่ดินส่วนที่ติดกับทางสาธารณประโยชน์ และมีเนื้อที่ครอบครองมากกว่าส่วนที่ อ. และ ห. ครอบครองหนึ่งเท่าตัว ส่วนผู้ร้องที่ 2 ครอบครองที่ดินส่วนที่ติดกับทางสาธารณประโยชน์ และมีเนื้อที่ครอบครองมากกว่าส่วนที่ อ. และ ห. ครอบครองเช่นกัน ที่ดินส่วนที่ อ. และ ห. ครอบครองไม่มีทางเข้าออกสู่ทางสาธารณประโยชน์ แต่จะต้องผ่านที่ดินส่วนที่ผู้ร้องที่ 1 หรือที่ 2 ครอบครองเพื่อผ่านเข้าออกสู่ทางสาธารณะ และได้ความตามที่ผู้ร้องที่ 1 ตอบคำถามค้านว่า นอกจากที่ดินแปลงดังกล่าวแล้ว ค. ไม่มีทรัพย์มรดกเป็นที่ดินแปลงอื่นอีก พฤติการณ์การครอบครองที่ดินเป็นส่วนสัดตามที่ผู้ร้องทั้งสองอ้างจึงได้เปรียบ อ. และ ห. โดยไม่ปรากฏเหตุผลหรือสาเหตุการครอบครองเป็นส่วนสัดดังกล่าว จึงเป็นพิรุธและไม่น่าเชื่อถือ ทั้งผู้ร้องทั้งสองมิได้นำสืบให้เห็นถึงสภาพการครอบครองที่ดินเป็นส่วนสัดตามที่อ้าง จึงเป็นการกล่าวอ้างลอย ๆ ไม่มีน้ำหนักให้รับฟัง ข้อเท็จจริงรับฟังไม่ได้ว่าผู้ร้องทั้งสองครอบครองที่ดินเป็นส่วนสัดตามที่กล่าวอ้าง จึงไม่มีสิทธิร้องขอให้บังคับเหนือที่ดินโฉนดเลขที่ 15864 โดยกันส่วนที่ดินตามที่ผู้ร้องทั้งสองอ้าง อย่างไรก็ตาม เมื่อที่ดินดังกล่าวเป็นทรัพย์มรดกของ ค. ซึ่งตกทอดแก่ทายาท และข้อเท็จจริงได้ความตามทางไต่สวนโดยโจทก์ไม่โต้แย้งว่า ผู้ร้องทั้งสอง อ. และ ห. เป็นบุตรของ ค. ผู้ร้องทั้งสองจึงเป็นทายาทโดยธรรมที่มีสิทธิได้รับที่ดินโฉนดเลขที่ 15864 ซึ่งเป็นทรัพย์มรดกของ ค. ตาม ป.พ.พ. มาตรา 1629 (1) การยึดที่ดินดังกล่าวของโจทก์ย่อมไม่กระทบกระทั่งถึงสิทธิในการรับมรดกของผู้ร้องทั้งสอง ตาม ป.วิ.พ. มาตรา 322 ผู้ร้องทั้งสองจึงมีสิทธิร้องขอให้กันเงินที่ได้จากการขายทอดตลาดที่ดินโฉนดเลขที่ 15864 ตามส่วนที่ตกทอดแก่ผู้ร้องทั้งสอง
ที่มา: กองผู้ช่วยผู้พิพากษาศาลฎีกา
หลักที่ได้ ข้อเท็จจริงย่อ และเหตุผลของศาล BEAR LAW เรียบเรียงจากย่อทางการ · ตรวจทบทวน 1 ก.ย. 2569
อ่านต่อในเว็บ BEAR LAWบันทึกฎีกา เปิดตัวบทที่อ้างถึง และถาม AI เรื่องฎีกานี้ได้
เปิดฎีกานี้ในเว็บ